Doğalgaz Şehir Projelerindeki Altyapı Yapım ve Doğalgaz Tüketim Miktarlarının Gelişimi
EPDK tarafından 2003 yılı Ocak ayında başlayan ve daha sonra pek çok şehir için doğalgaz dağıtım lisansı ihalelerinin yapılmasıyla artan çalışmalar sonucunda günümüz itibariyle ülkemizdeki doğalgaz boru hatlarının ulaşmadığı çok az şehir kalmıştır. Bu gerçekleşen doğalgaz dağıtım lisansı ihalesi projelerinin üstlenici şirketlerinin çoğu da zaman içinde belirlenmiş ve bu şehirlerin pek çoğunda da altyapı çalışmaları başlamış, abone kayıtları yapılmış ve doğalgaz kullanımına geçilmiştir. 18 Ocak 2003 tarihinde başlayan Doğal Gaz Dağıtım Lisansı ihalelerinde 56 adet projeye ulaşılmış, bu projelerden de 51’inin ihalesi gerçekleşmiş ve yapımcı şirketler tarafından üstlenilmiştir. 2003 yılında başlayarak 2004 yılında artan miktarlardaki projelerin örneğin; Kayseri ve Konya şehirlerdeki 2008 ve 2009 yıllarında sonuna yaklaştığı görülmektedir. Ayrıca yapımcı şirketlerin 5 yıl içinde proje kapsamı içinde kalan ve imar izni olan tüm yapılara kadar doğalgaz hattı götürmek ve doğalgaz kullanma talebinde olacak olan tüm abonelere doğalgaz kullanım imkanını vermek sorumluluğu nedeniyle 2009 yılında yapımı tamamlanacak olan şehirlerin; Afyon, Aksaray, Yalova, Bandırma, Balıkesir, Kütahya, Çorlu, Çorum, Düzce, Gemlik, İnegöl, Kırıkkale, Kırşehir, Konya Ereğli, Erzurum, Gebze, Samsun, Sivas, Çatalca ve Uşak olduğu görülmektedir.
18 Ocak 2003 tarihinden 29 Şubat 2008 tarihine kadar geçen zaman içinde toplam 56 proje için doğalgaz dağıtım lisansı ihalesinin üstlenici şirketi 53’ünde belirlenmiş, 3’ünde ise henüz belirlenmemiştir. Toplam 61 il merkezindeki şehir ile toplam 187 ilçe ve bucak bu kapsam içine girmiştir.
EPDK öncesinde bir başka ifadeyle 2003 yılı öncesi doğalgaz kullanmaya başlayan 6 il merkezi; Ankara, İstanbul, Bursa, İzmit, Eskişehir ve Adapazarı’na ek olarak önümüzdeki günlerde ihalesinin ilan edileceği açıklanan 3 il merkezi; Zonguldak, Bartın ve Hatay illeri de hariç tutulursa, Türkiye’deki 81 il merkezi içinden günümüz itibariyle 11 il merkezinde; Artvin, Bingöl, Bitlis, Hakkari, Iğdır, Mardin, Muğla, Muş, Sinop, Şırnak ve Tunceli için henüz ne zaman ihale yapılacağı hakkında bilgi edinilememiştir. 3 yeni proje kapsamındaki il ve ilçe merkezlerinde; 1’i il merkezi, 6’sı ilçe merkezi olmak üzere toplam 7 şehir merkezi için ihale süreci sürmektedir.
01 Kasım 2007 tarihi itibariyle altyapı çalışmalarına başlanmış olan 13 projedeki şehre ise henüz doğal gaz verilememiştir. İhale süreci tamamlanmış, lisans verilmiş ve alt yapı çalışmalarına başlanmış fakat henüz doğalgaz verilmemiş olan bu 14 projedeki şehirler ise; Gümüşhane-Bayburt, Trabzon-Rize (Trabzon, Rize ve Akçaabat), Karacabey-MustafaKemalPaşa-Susurluk (Karacabey, Mustafakemalpaşa, Susurluk, Ovaazatlı, Yalçıntaş ve Tatkavaklı), Antalya (Antalya, Göynük, Kemer, Tekirova, Çamyuva, Kadiriye, Belek, ve Serik), Amasya-Tokat (Amasya, Tokat, Merzifon, Suluova, Turhal, Niksar, Erbaa ve Zile), Karaman, Erzincan, Kars-Ardahan (Kars, Ardahan ve Sarıkamış), Afyonkarahisar (Afyonkarahisar, Bolvadin, Çay ve Dinar), Isparta-Burdur (Isparta, Burdur, Gönen ve Bucak), Şanlıurfa (Şanlıurfa, Siverek, Suruç, Karaköprü ve Onbirnisan), Edirne-Tekirdağ-Kırklareli, Karabük-Kastamonu-Çankırı’dır. 2004 yılından itibaren gerçekleşmiş olan yeni şehir dağıtım projeleri ile ise 35 gaz dağıtım şirketi faaliyete geçmiştir. Bunların yıllara göre dağılımı ise şöyledir; 2004 yılında Çorum, Erzurum, Gebze, İnegöl, Kayseri ve Konya’da olmak üzere 6 şirket, 2005 yılında Aksaray, Balıkesir, Bandırma, Çatalca, Çorlu, Düzce-KaradenizEreğli, Gemlik, Kırıkkale-Kırşehir, Konya Ereğli, Kütahya, Samsun, Sivas, Uşak ve Yalova’ da olmak üzere 14 şirket, 2006 yılında ise Bilecik, Denizli, İzmir, Kahramanmaraş, Malatya, Manisa, Niğde-Nevşehir, Polatlı ve Yozgat’da olmak üzere 10 şirket, 2007 yılında ise 01 Kasım 2007 tarihine kadar ise; Afyonkarahisar, Çanakkale, Gaziantep ve Karaman’daki şirketler. Böylece günümüzde konutlarda doğalgaz satışını gerçekleştirebilmiş toplam 41 doğalgaz şirketi (3’ünde iki şehre birden hizmet verilmektedir ) tam olarak faaliyettedir.
Doğalgaz Altyapı Faaliyetleri
Hakkında Güncel Bilgiler
01 Kasım 2007 tarihi itibariyle hazırlanan tablo 1’deki bilgilerin kısa bir özeti ise aşağıda sunulmaktadır. Tüm şehirler için yaklaşık 5 bin 200 km. çelik boru ve 33 bin km. den fazla polietilen hat yapıldığı ve toplam şebeke uzunluğuna bakıldığında ise tüm Türkiye bazında yapılan çalışmalar sonucunda 39 bin km’ye yakın alt yapı boru yapımının gerçekleştiği görülmektedir. Servis kutuları için ise toplam 10 bin km’den fazla servis hattı yapıldığı ve böylece genel toplam 49 bin km’ den fazla uzunlukta boru hattı yapılmış olduğu görülmektedir. Yaklaşık 1 milyon 250 bin adet servis kutusu montajı ile bin 580 adet bölge regülatörü montajı yapıldığı görülmektedir.
Doğalgaz Tüketim Miktarları
Hakkında Güncel Bilgiler
01 Kasım 2007 tarihi itibariyle hazırlanan tablo 2deki bilgilerin kısa bir özeti ise aşağıda sunulmaktadır. 2007 yılında ilk 10 ay içinde tüm şehirlerdeki gaz dağıtım şirketleri tarafından toplam yaklaşık 6,4 milyar m3’ten fazla doğalgaz satışı ve dolayısıyla konut ve sanayi bazlı tüketim olduğu, bunun 4,3 milyar m3’ten fazlasının (%67) konutlarda, 2,1 milyar m3’e yakınının ise (%33) sanayide kullanıldığı görülmektedir. 2006 yılındaki toplam doğalgaz satışı ise yaklaşık 8,6 milyar m3’ten fazla olmuş, 6,4 milyar m3’e yanının (%74) konutlarda, 2,2 milyar m3’ten fazlası ise (%26) sanayide kullanılmıştı.
