Şehir Gaz Dağıtım Şirketlerinden 01 Haziran 2008 Tarihinde Alınan Bilgilerle Düzenlenen
Şehirlerdeki Doğalgaz Tüketiminin
2006, 2007 Yılları ve 2008 Yılı İlk Altı Ayındaki Gelişimi
Hazırlayan: Muhittin Tekman /
Makina Mühendisi – MBA
Son iki yıl içinde (2005-2007 döneminde) ;
* Genel toplam doğalgaz tüketimi yaklaşık 2,4 milyar m³ (%34) artış ile yaklaşık 7 milyar m³’ten 9,4 milyar m³’e ulaştı..
* Konut kullanımındaki doğalgaz tüketimi yaklaşık 1,3 milyar m³ (%23) artarak, 5,4 milyar m³’ten 6,7 milyar m³’e artış gösterdi.
* Sanayi kullanımındaki doğalgaz tüketimi ise yaklaşık 1,1 milyar m³ (%71) artarak, 1,6 milyar m³’ten 2,7 milyar m³’e artış gösterdi..
1. Giriş
EPDK tarafından 2003 yılı Ocak ayında Kayseri Doğalgaz Projesi için ihaleye çıkılacağı Resmi Gazete’de ilan edilmesi ve 2003 yılı Haziran ayında da ihalesi gerçekleşmesinden sonra açıklanan toplam 56 doğalgaz dağıtım lisansı ihalesi sonunda pek çok yeni şehir dağıtım projeleri yapılmaya başlanmıştır. Bu süreç ile birlikte pek çok üstlenici şirket tarafından bu şehirlerin çoğunun altyapı çalışmaları başlamış, abone kayıtları yapılmış, doğalgaz kullanımına geçilmiştir.
Güncel durum saptaması yapıldığında görülmektedir ki;
a. 18 Ocak 2003 tarihinden günümüze kadar toplam 53 projenin üstlenici şirketi belirlenmiş ve toplam 63 il merkezindeki şehir ile toplam 213 ilçe ve bucaktan oluşan yerleşim merkezi bu kapsam içine girmiştir. Ancak 3 projenin henüz ihalesi yapılmamıştır.
b. 2002 yılından önce doğalgaz kullanımına başlanmış olan 5 il merkezindeki şehir (Ankara, İstanbul, Bursa, İzmit, Eskişehir) ve 1 yerleşim merkezinde (Bahçeşehir) olmak üzere 6 eski doğalgaz şirketi ile birlikte toplam 22 ana gaz dağıtım grup şirketi faaliyet halinde olup, şehirlerdeki gaz dağıtım şirketleri bu miktarın dışındadır.
c. 2003 yılından itibaren gerçekleşmiş olan yeni şehir dağıtım projelerinden toplam 47 projeye doğalgaz verilmiş, 16 projeye ise henüz gaz verilememiştir.
d. Halen gaz kullanan; 36’sı yeni il merkezindeki şehir, 10’u yeni ilçe merkezindeki şehir ve 5’i eski il merkezindeki şehir ve 1’i ilçe merkezindeki şehir olmak üzere toplam 41 il merkezi ve 11 ilçe merkezine yönelik projede gaz kullanılmaktadır.
e. Projeler henüz gaz olmayan il merkezindeki şehirler 28 adettir. (ilçe merkezindeki şehirler için de 3 adettir.)
Doğalgaz kullanan ve henüz kullanmayan şehirler ve projeler için ayrıntılı bilgi almak isterseniz
www.arastirma.dogalgaz.com.tr adresindeki sitemizi ziyaret etmenizi öneririz.
2. Türkiye’de Doğalgaz Kullanan Bütün Şehirlerdeki Toplam Doğalgaz Tüketim Miktarının Gelişimi
2.1. Doğalgaz kullanılan şehirlerdeki gaz dağıtım şirketlerinden satılan toplam doğalgaz miktarlarının tablo 4 2006 ve 2007 yıllarında giderek arttığı ve 2006 yılındaki %24’lük artıştan sonra 2007 yılındaki %8’lik artış sonucunda iki yıllık artışın %34’e ulaştığı görülmektedir. Böylece 2005 yılındaki 7 milyar m³’lük satış miktarı önce 8,67 milyar m³’e, sonra da 9,4 milyar m³’e çıkmıştır tablo 1.
2.2. Bu tüketim miktarlarının konut kullanımı bazında 2006 yılında %18, 2007 yılında ise %5 artış ile toplam iki yıllık atışın %23 olmuş ve 5,4 milyar m³’ten önce 6,36 milyar m³’e, sonra da 6,66 milyar m³’e çıkmıştır.
2.3. Sanayi tüketim miktarlarında da 2006 yılında %44, 2007 yılında ise %19 artış gösterip, toplam iki yıllık %71 olmuş ve 1,61 milyar m³’ten önce 2,31 milyar m³’e, sonra da 2,74 milyar m³’e çıkmıştır.
2.4. Bu değerler konut kullanımının ilk yıllarda yavaş arttığı, buna karşın sanayi kullanımının ise çok iyi bir artış ile %70’i geçtiği görülmektedir.
2.5. Altı aylık doğalgaz tüketimlerine bakıldığında 2007 yılının ilk altı ayındaki sanayi tüketiminin 2006 yılının ilk altı ayına göre %68 ile çok yüksek bir artış göstermesine karşın 2008 yılının ilk altı ayında ise bu artışın %29’a düştüğü ve konut kullanımındaki artışın biraz üstünde kaldığı görülmektedir. Buna karşın konut tüketimindeki artışın ise 2007 yılının ilk altı ayında %4 gibi çok düşük düzeyde kaldığı, fakat 2008 yılının ilk altı ayında ise %21 artış ile iyi bir sıçrama yaptığı görülmektedir.
3. Türkiye’de 1988 - 1995 yılları arasında kurulmuş olan Doğalgaz Dağıtım Şirketlerinin (ESKİ) bu şehirlerdeki (Ankara, İstanbul, Bursa, İzmit, Eskişehir) Satışını Yaptıkları Doğalgaz Miktarlarının Doğalgaz Miktarının Gelişimi
3.1. 1988 - 1995 yılları arasında kurulmuş olan tablo 2 Doğalgaz Dağıtım Şirketlerinin (ESKİ) sattığı toplam doğalgaz miktarlarının 2006 yılında %15’lik bir atış gösterdiği fakat 2007 yılında sadece %1’lik artış ile adeta durduğu görülmektedir. Böylece 2005 yılındaki 6,22 milyar m³’lük satış miktarı önce 7,13 milyar m³’e, sonra da 7,22 milyar m³’e çıkmıştır. Toplam artış %16 olarak gerçekleşmiştir.
3.2. Bu tüketim miktarlarının konut kullanımı bazında 2006 yılında %13, 2007 yılında ise %1 artış ile toplam iki yıllık atışın %14 olmuş ve 5,3 milyar m³’ten önce 5,94 milyar m³’e, sonra da 5,98 milyar m³’e çıkmıştır.
3.3. Sanayi tüketim miktarlarında da 2006 yılında %24, 2007 yılında ise %3 artış gösterip, toplam iki yıllık %28 olmuş ve 965 milyon m³’ten önce 1,2 milyar m³’e, sonra da 1,24 milyar m³’e çıkmıştır.
3.4. Bu değerler konut ve sanayi kullanımlarının 2006 yılında normal gelişmesini sürdürdüğünü, buna karşın 2007 yılında ise duraksadığını göstermektedir.
3.5. Altı aylık doğalgaz tüketimlerine bakıldığında 2007 yılının ilk altı ayındaki sanayi tüketiminin 2006 yılının ilk altı ayına göre %22 ile iyi bir artış gösterdiğini ancak konut kullanımındaki düşme (-%3) nedeniyle toplam artışın olmadığını, buna karşın 2008 yılının ilk altı ayında ise sanayi tüketiminde azalma (-%16) olduğunu, bu artışın konut tüketimindeki artışa (%9) karşın toplam gaz tüketim miktarında %6’lık bir artış olabildiği görülmektedir.
4. Türkiye’de 2003 - 2007 yılları arasında kurulmuş olan (YENİ) Doğalgaz Dağıtım Şirketlerinin bu şehirlerdeki Satışını Yaptıkları Doğalgaz Miktarlarının Gelişimi
4.1. 2003 - 2007 yılları arasında kurulmuş olan (Tablo 3)Doğalgaz Dağıtım Şirketlerinin (YENİ) sattığı toplam doğalgaz miktarlarının 2006 yılında %98’lik atış, 2007 yılında ise %42’lik artış ile önce 763 milyon m³, sonra da 645 milyon m³ daha artarak, 777 milyon m³’lük satış miktarından, önce 1,54 milyar m³’e, sonra da 2,18 milyar m³’e çıkmıştır. Toplam %181 artış olarak gerçekleşmiştir.
4.2. Bu tüketim miktarlarının konut kullanımı bazında 2006 yılında %216, 2007 yılında ise %59 artış ile toplam iki yıllık atış %404 olmuş ve 136 milyon m³’ten önce 429 milyon m³’e, sonra da 683 milyon m³’e çıkmıştır.
4.3. Sanayi tüketim miktarlarında da 2006 yılında %73, 2007 yılında ise %35 artış gösterip, toplam iki yıllık %134 olmuş ve 641 milyon m³’ten önce 1,11 milyar m³’e, sonra da 1,5 milyar m³’e çıkmıştır.
4.4. Bu değerler konut ve sanayi doğalgaz kullanımlarının her geçen yıl önemli miktar ve oranlarda artış yaptığını göstermektedir.
4.5. Altı aylık doğalgaz tüketimlerine bakıldığında 2007 yılının ilk altı ayındaki sanayi tüketiminin 2006 yılının ilk altı ayına göre %166 ile iyi bir artış gösterdiğini, konut kullanımının da %121 ile bu artışı yakaladığı, 2008 yılının ilk altı ayında ise konut tüketiminde %109’luk artış olduğunu, sanayi tüketiminde de nispi bir azalma olmakla birlikte %71’lik artışla genel artış eğilimini sürdürdüğünü görmekteyiz.
